Neden “Yaşlanma, Sınıf ve Toplumsal Cinsiyet”?
Çeyrek yüzyıla yakındır yaşlanma alanında araştırmalar yapıyorum. Türkiye’de ve farklı ülkelerde yürüttüğüm çalışmalar bana şunu tekrar tekrar gösterdi: Yaşlanmayı anlamanın en güçlü yolu, onu sınıf ilişkileri ve toplumsal cinsiyet rejimleriyle birlikte, yaşam seyri perspektifinden tartışmaktır.
“Yaşlanma, Sınıf ve Toplumsal Cinsiyet” dersimde lisans düzeyindeki öğrencilerimle bu birikimi paylaşmak istiyorum. Bu dersi 2025 yılında geliştirdim; 2026 Bahar döneminden itibaren lisans öğrencilerine açıyorum.
Bu derste Türkiye’nin toplumsal yapısını; yaşlanma, sınıf ve toplumsal cinsiyet eksenlerinde birlikte analiz edeceğiz. Hedefimiz “yaşlılık” olgusunu tek bir başlığa indirgemeden, eşitsizliklerin nasıl biriktiğini ve yaşamın ileri dönemlerinde hangi sonuçlara dönüştüğünü tartışmak.
Derste:
– Eşitsizlik ve tabakalaşma literatürüne giriş yapacağız; sınıfın ve toplumsal cinsiyetin temel kavramlarını netleştireceğiz.
– Sınıfsal konumun kuşaklararası aktarımını, aile, okul ve işgücü piyasası eksenlerinde yaşam seyri boyunca izleyeceğiz.
– Türkiye’de kuşaklararası gelir ve servet dağılımını; yoksulluk, sosyal hareketlilik ve kırılganlık başlıklarıyla birlikte okuyacağız.
– Toplumsal cinsiyetin bakım emeği, aile içi ilişkiler ve kuşaklararası dayanışma üzerindeki etkilerini tartışacağız.
– Yaşlılık, etnisite ve mekan (kır-kent) kesişimlerinde eşitsizliklerin nasıl derinleştiğini ele alacağız.
– Sağlık eşitsizlikleri, yaş ayrımcılığı ve yaşlı hakları konularını Türkiye örnekleriyle değerlendireceğiz.
– Türkiye nasıl yaşlanıyor? Toplumsal yaşlanma bir sorun mu? Ders boyunca bu sorular etrafında, Türkiye’nin ve Türkiye gibi zenginleşmeye çalışırken yıkıcı kalkınma modellerini tercih eden toplumların yaşlanma dinamiklerini ve toplumsal yapılarını çözümleyeceğiz.
Lisans düzeyindeki öğrencilerim için geliştirdiğim bu dersin izlencesini aşağıdaki bağlantıyı takip ederek edinebilirsiniz. Ofis saatleri, dersin takvimi, önerdiğim kaynaklar, okuma listesi ve ders hakkında daha fazla bilgi ders izlencesinde yer almaktadır. Unutmayınız, her dönem ders içeriğinde güncellemeler yapıyorum. O nedenle bu dersle ilgilenenler, güncel ders izlencesini edinmek üzere bana yazmaktan çekinmesinler.
