SOLIS: Yaş Dostu Çevre Değerlendirme Rehberi

Yaş dostu çevreler nasıl oluşturulabilir?

Yaşlanma hakkında çalışmalara başladığımda beni en fazla düşündüren meselelerden biri sosyal ve fiziksel çevreydi. Tüm yaş gruplarının, farklı kuşakların kendilerini gerçekleştirebilecekleri bir mekan nasıl oluşturulabilirdi? Mekan, tasarım, ekolojik gerontoloji, yaş dostu çevre, yerinde yaşlanma gibi kavramlarla başlayan maceram, 2014 yılında Japonya’ya yaptığım bir araştırma gezisiyle devam etti. Tokyo’da kaldığım süre boyunca Japon meslektaşlarımla görüşüp, sokakları, mahalleleri, bakım veren kurumları, hastaneleri ve konutları inceleme olanağı buldum. Böylece, “yaş dostu çevreler nasıl oluşturulabilir?” sorusuna ilişkin zihnimde daha da büyüyen, gelişen ve çoğalan yeni sorular ortaya çıktı. Nitekim bu çalışmanın ortaya çıkmasını, bu sorulara borçluyum. Yanıtlardan ziyade sorular, çalışmamın başlamasını, olgunlaşmasını ve devam etmesini sağladı.

Türkiye’de yaş dostu çevre hakkında ilk araştırmamı 2017 yılında tasarladım. Bu ilk öneriye Lund Üniversitesi Raoul Wallenberg Enstitüsü (RWI) Türkiye Programı destek verdi. Böylece tasarladığım bu ilk araştırma, Field Study on Aging Population in Place başlığıyla yaş dostu çevreler oluşturmak üzere Antalya’nın, Finike ilçesine bağlı Gökbük köyünde başladı.

Ardından, 2019 yılının ilk günlerinde, araştırmanın devamının kentsel alanlarda yapılması için çalışmalara başladım. Towards Age-friendly Cities: Establishing Age-friendly Environments and Services in a Rapidly Aging Society başlığında yeni bir araştırma tasarladım. Bu araştırmada da RWI Türkiye Programı bizi desteklemeye devam etti.

Araştırmanın verilerini kullanarak iki öğrencim lisansüstü çalışmalarını gerçekleştirdi. Hatice Karakaş “Demans Dostu Çevre” ve Tuğçe Keleş ise “Yerel Yönetimler İçin Yaş Dostu Farkındalık Eğitimi” hakkında yüksek lisans tezlerini yazıp, başarıyla tamamladılar. Şimdi her ikisi de kendi konularında birer bilim uzmanı!

Böylece, 2017 yılında başlayarak devam eden yaş dostu çevreler hakkındaki araştırmalarım neticesinde hep birlikte öğrenip çok sayıda çıktıya ulaştık. Benim, ekolojik gerontoloji, yaş dostu çevreler, yerinde yaşlanma, mekan ve tasarım konularına olan ilgim ise hala devam ediyor.

Bu kitap, Yaş Dostu Çevre Değerlendirme Rehberi, nam-ı diğer SOLIS rehber, bahsettiğim çalışmaların bir ürünü. SOLİS rehber’i ücretsiz edinip, paylaşabilir, yaşadığınız çevreyi, mekanları ve konutları dönüştürmek üzere özgürce kullanabilirsiniz.

Kaynak göstermek için:

Arun Ö. (2020). SOLIS: Yaş Dostu Çevre Değerlendirme Rehberi. Yaşlanma Çalışmaları Derneği Yayınları.